Toegankelijk schrijven. Waarom zou je dat willen? Het meest logische antwoord: 'Waarom niet?' Maar we horen je al zeggen: 'Waarom niet is geen reden'. Nou, dan geven we je toch 10 redenen om toegankelijk te schrijven. En eerlijk: Dit is nog maar het begin van waarom je begrepen wilt worden.
1. Met toegankelijk schrijven ben je ook beter te begrijpen als je praat
Wist je dat hoe toegankelijker je leert schrijven, hoe makkelijker je ook te volgen bent als je praat? Logisch. Wie oefent met duidelijke woorden op papier, gebruikt die vanzelf ook in gesprekken. Je vocabulaire (woordenschat dus) groeit enorm!
Een multidisciplinair overleg wordt dan: ‘Een overleg tussen behandelaren’. Of nog beter: ‘Een overleg met de zorgverleners die bij jouw behandeling zijn betrokken. Denk aan de arts, de verpleegkundige en de fysiotherapeut.’
Tegen je collega-zorgverleners zeg je natuurlijk gewoon 'MDO'. Je past je taal dus aan op degene die tegenover je staat.
2. Met duidelijke taal bereik je meer
Lastige woorden en lange zinnen zorgen ervoor dat lezers afhaken. Toegankelijke taal maakt lezers juist nieuwsgierig. Als je het begrijpt, wil je verder lezen. Hoe duidelijker je bent, hoe groter je bereik.
3. Duidelijke teksten komen vriendelijker over
Niemand voelt zich welkom bij wollige zinnen.
Kijk maar eens naar deze zin:
"Om ontmoeting tussen mensen te stimuleren, nodigen wij u hierbij uit tot deelname aan een laagdrempelige bijeenkomst, waarbij warme versnaperingen door ons geregeld worden."
Oke, dit is wel heel overdreven wollig. We wilden een punt maken. Eigenlijk staat hier gewoon:
"Heb je zin in een kop koffie en een goed gesprek? Kom dan naar onze koffiemiddag! Je bent van harte welkom."
Duidelijke taal nodigt uit. In dit geval letterlijk.
Je laat zien dat je moeite doet om begrepen te worden. En het mooie is: je legt niet alleen alles helder uit, het voelt ook alsof je als schrijver mijn vragen al beantwoordt. Dan moet je wel goed in je vak zijn!
4. Toegankelijke taal zorgt voor vertrouwen
Zoals al een beetje benoemd bij de vorige reden: Mensen vertrouwen teksten die ze snappen. Moeilijke taal roept juist vragen op: ‘Wat bedoelen ze nou echt?’ Of nog erger: ‘Willen ze iets verbergen?’
Soms hoor je iemand zeggen: ‘Ik heb daar geen actieve herinnering aan.’ Wat betekent dat eigenlijk? Tja, het kan van alles zijn. Misschien is iemands geheugen aangetast. Misschien weet diegene het stiekem wel, maar wil hij of zij er liever niet op terugkomen.
Of: iemand herinnert zich wel iets, maar niet genoeg om er iets zinnigs over te zeggen.
Hoe dan ook: het klinkt ingewikkeld en roept vragen op.
Toegankelijke taal zou zijn: ‘Ik weet het echt niet meer’, of ‘Ik wil het er eigenlijk niet over hebben.’ Duidelijker. Eerlijker. En veel begrijpelijker.
5. Heldere taal voorkomt misverstanden
Eén vaag woord en iemand zit bij de verkeerde afspraak. Of snapt zijn eigen zorgplan niet.
Toegankelijk schrijven (en communiceren) voorkomt dat soort gedoe.
Zo hoorde meneer Van Dijk dat hij ondersteuning zou krijgen bij de ADL. Hij knikte vriendelijk, maar had eigenlijk geen idee wat het betekende.
Tot de volgende ochtend. 'Wat kom jij doen?', vroeg hij verbaasd aan de helpende. 'Ik kom u helpen met opstaan, wassen, aankleden en ontbijten.'
Aha. Zo kan het ook!
6. Eenvoudige teksten maken het makkelijker voor mensen met een taalachterstand
Laaggeletterdheid komt vaker voor dan je denkt. Je hebt het vaak niet eens door. Veel mensen met een taalachterstand praten prima. Ze maken grapjes en voeren gesprekken.
Maar lezen en schrijven? Dat is moeilijker.
En dan komt jouw brief of e-mail. Vol vaktaal, afkortingen, ingewikkelde zinnen.
Toegankelijk schrijven helpt mensen te begrijpen wat je bedoelt. Een handige richtlijn is taalniveau B1. Ongeveer 80 procent van de mensen in Nederland kan teksten op dat niveau volgen (de een makkelijker dan de ander).
B1 betekent onder meer: duidelijke woorden, korte zinnen, geen onnodige omwegen.
7. Duidelijke teksten blijven hangen
Korte zinnen. Duidelijke woorden. Dat is hoe ons brein informatie het liefst verwerkt. Ingewikkelde teksten verdwijnen sneller in de prullenbak van ons geheugen. Een eenmaal op de deleteknop gedrukt, is ook alles weg.
8. Toegankelijke teksten zien er aantrekkelijker uit
Toegankelijk schrijven dwingt je om ook te letten op de vorm. Witregels. Tussenkopjes. Bulletpoints. Die maken een tekst aantrekkelijker. Je lezer ziet direct waar het over gaat. Jij vindt het toch ook fijn dat je met deze nummering overzicht krijgt? Alleen al dat je weet dat je er bijna bent, is natuurlijk prettig. Even volhouden!
9. Met duidelijke taal bespaar je tijd (en dus geld)
Niet de belangrijkste reden, vinden wij, maar toch handig: als mensen je tekst in één keer begrijpen, hoeven ze geen vragen te stellen. Dat scheelt telefoontjes, uitleg en vergaderingen. En dus tijd. En dus geld.
10. Toegankelijk schrijven draagt bij aan gelijke kansen
Wel een hele belangrijke reden: toegankelijke taal geeft iedereen een gelijke kans. Je sluit niemand buiten. Iedereen heeft recht op informatie die begrijpelijk is. Dat is de reden waarom wij met Schrijfdokters zijn begonnen. Alle teksten kunnen beter. Beter gezegd: wij vinden dat alle teksten beter moeten!
Samengevat: wat is toegankelijk schrijven?
Toegankelijk schrijven is geen trucje, het is een manier van denken. Je hoeft echt niet alles uit te leggen. Maar als je voortaan begint met de vraag: ‘Begrijpt mijn lezer dit?’, dan ben je al goed op weg.
Wil je zelf aan de slag met toegankelijke taal?
Schrijfdokters heeft deze maand het praktische e-book ‘Schrijven op B1-niveau’ uitgebracht. Je gaat aan de slag met een duidelijke uitleg, een handige checklist en veel praktische opdrachten. Bij het e-book zit ook gratis schrijfcoaching. De eerste toegankelijke tekst die jij schrijft, stuur je naar ons. Je krijgt persoonlijke feedback. We vertellen wat er goed gaat en wat er nog beter kan.
Liever samen met je collega’s oefenen met toegankelijk schrijven? Leuk!
Laten we bespreken wat je wilt. Dan komen wij met een begrijpelijk én toegankelijk voorstel (en ja, in dit geval betekent ‘toegankelijk’ ook gewoon 'betaalbaar'. 😉). Mail naar info@schrijfdokters.nl en we plannen een online overleg. Vrijblijvend. Gratis. Zonder verplichting. Je zit nergens aan vast. Zo, duidelijker kunnen we niet zijn!
