Laatst bijgewerkt: juli 2026. Leestijd: 5 minuten.
In het kort
Professor Erik Scherder legt aan Schrijfdokters uit waarom schrijven veel meer is dan woorden op papier zetten. Volgens hem activeert schrijven verschillende hersengebieden tegelijk en helpt het je om beter na te denken, problemen op te lossen en creatief te blijven. AI kan daarbij een waardevol hulpmiddel zijn, maar vervangt het denkproces niet.
Schrijfdokters in gesprek met Erik Scherder
Soms mogen we interviews doen waar we zelf ook ontzettend enthousiast van worden. Onlangs gingen we voor onze opdrachtgever Oosterlengte in gesprek met professor Erik Scherder. We volgen hem al jaren en hadden eigenlijk altijd al één vraag die we hem graag wilden stellen:
Waarom blijft schrijfvaardigheid belangrijk in een tijd waarin AI steeds meer schrijfwerk kan overnemen?
Gelukkig kregen we die kans. Zoals we hadden gehoopt, nam Scherder de tijd om zijn visie met ons te delen. Volgens de neuropsycholoog is het belangrijk dat we onze schrijfvaardigheid blijven oefenen. Niet omdat AI geen hulpmiddel is, maar omdat zelf schrijven veel meer met je doet dan alleen woorden op papier zetten.
Schrijfvaardigheid gaat verder dan teksten maken
“Tijdens het schrijven activeer je verschillende hersennetwerken tegelijk”, zegt Scherder. “Je ordent je gedachten, kiest de juiste woorden, brengt structuur aan en denkt na over wat je eigenlijk wilt zeggen. Juist dat proces houdt je brein actief. Wanneer we dat steeds vaker aan AI overlaten, worden die hersennetwerken minder uitgedaagd.”
Scherder trekt daarbij een duidelijke parallel met onze rekenvaardigheid. “Doordat we steeds vaker zijn gaan vertrouwen op technologie, zijn we zelf minder gaan rekenen.” Volgens hem dreigt hetzelfde te gebeuren met schrijven. Wie een vaardigheid onvoldoende gebruikt, traint ook de bijbehorende hersennetwerken minder. “Dat raakt uiteindelijk niet alleen onze schrijfvaardigheid, maar ook ons vermogen om problemen op te lossen, kritisch te denken en goed te blijven functioneren.”
'Als je schrijft activeer je ook het deel van je hersenen dat zich bezighoudt met onder meer problemen oplossen en kritisch denken'
Houd je brein actief met het schrijven van toegankelijke teksten
Daarnaast ziet Scherder nog een ontwikkeling die hem zorgen baart. “We gunnen onszelf steeds minder momenten van rust of verveling. Juist in die ogenschijnlijk lege momenten verwerkt ons brein informatie, legt het nieuwe verbanden en ontstaan vaak de beste ideeën. In plaats daarvan vullen we elk vrij moment met digitale prikkels. Dat levert misschien even afleiding op, maar draagt veel minder bij aan verdieping en creativiteit.”
Scherders boodschap is helder:
Doe het zelf. Train jezelf dus ook in het schrijven.
Door regelmatig zelf teksten te formuleren en je gedachten uit te werken, houd je de hersennetwerken die betrokken zijn bij taal, denken en probleemoplossing actief.
Ga aan de slag met het schrijven van duidelijke teksten en spar daarover met AI
Als Schrijfdokters kunnen wij ons daar natuurlijk helemaal in vinden. Juist in ons werk zien we dagelijks dat schrijven meer is dan een tekst produceren. Het helpt mensen hun gedachten te ordenen, hun boodschap scherp te krijgen en uiteindelijk hun eigen stem te laten horen. AI kan daarbij een hulpmiddel zijn, maar het denkwerk begint en eindigt altijd bij jezelf. En het is ook nog eens gezonder als je AI wat vaker links laat liggen.
Wat betekent dit voor jou als schrijver?
De boodschap van Erik Scherder is duidelijk: blijf zelf schrijven. Dat helpt je om je gedachten te ordenen, kritisch te denken en je creativiteit te ontwikkelen. Het is jij die denkt en schrijft en niet AI.
Dat betekent niet dat je AI volledig hoeft te mijden. Integendeel. AI kan een waardevolle schrijfpartner zijn, zolang jij degene blijft die nadenkt, keuzes maakt en de tekst beoordeelt. Een goede schrijver gebruikt AI om sneller te werken, maar blijft zelf verantwoordelijk voor de inhoud, de toon en de kwaliteit van de tekst.
Vijf tips om je schrijfvaardigheid te blijven trainen
Wil je voorkomen dat je te afhankelijk wordt van AI? Dan helpen deze eenvoudige gewoonten.
1. Schrijf eerst zelf een eerste versie
Begin met je eigen ideeën. Gebruik AI daarna om je tekst aan te scherpen of alternatieven te bedenken.
2. Gebruik AI als sparringpartner
Vraag ChatGPT om feedback of verbeterpunten, maar neem de suggesties niet klakkeloos over.
3. Schrijf regelmatig zonder AI
Daag jezelf uit om af en toe een e-mail, blog of nieuwsbrief helemaal zelf te schrijven. Zo blijf je je schrijfspieren trainen.
4. Lees je teksten kritisch terug
Vraag jezelf af: is dit echt wat ik wil zeggen? Past deze tekst bij mijn doelgroep en mijn eigen stijl? Want vergis je niet: AI geeft je graag gelijk.
5. Blijf oefenen
Schrijven is net als sporten. Hoe vaker je oefent, hoe beter je wordt.
Schrijven en AI: geen tegenpolen
Net als Erik Scherder vinden we bij Schrijfdokters niet dat je hoeft te kiezen tussen zelf schrijven of AI gebruiken. Zeker niet als je geen professioneel tekstschrijver bent. Dan ontstaan de beste resultaten als je beide combineert. Maar! Schrijf wel altijd zelf. Gebruik AI om inspiratie op te doen, ideeën te verzamelen of een eerste opzet te maken. Gebruik vervolgens je eigen kennis, ervaring en creativiteit om de tekst echt goed te maken. Zo profiteer je van de snelheid van AI en blijf je werken aan je eigen schrijfvaardigheid en de gezondheid van je brein.
Meer weten over schrijven en AI?
Deze artikelen vind je misschien ook interessant:
- Schrijftraining 'Schrijven met ChatGPT'
- Handboek Schrijven met ChatGPT | tips & prompts
- Schrijfcoaching met persoonlijke feedback
Hoe gebruik jij AI?
Gebruik jij ChatGPT vooral als schrijver, als sparringpartner of alleen om je teksten te controleren? De komende jaren zal iedereen daarin zijn eigen balans moeten vinden. Volgens Erik Scherder is één ding in ieder geval duidelijk: blijf jezelf uitdagen om te denken en te schrijven. Daar voegen wij als Schrijfdokters aan toe: je moet eerst zelf weten wat je wilt vertellen in je teksten. Daar heb je interview- en schrijftechnieken voor nodig. Daarna kun je AI laten meewerken en kun je zelf vooral goed controleren. Het is Mens-AI-Mens en niet AI doet het wel even. Zonde van je tekst, maar nog meer zonde voor je denken.
Dit spontane interview met professor Erik Scherder werd afgenomen door Schrijfdokters tijdens een schrijfopdracht voor Oosterlengte. Het artikel is met toestemming van professor Scherder op deze website gepubliceerd.
