De manier waarop gemeenten communiceren in hun brieven en via hun website mag eenvoudiger. Zo, dat statement durven wij als Schrijfdokters wel te maken.
Even een voorbeeld uit de gemeentelijke praktijk
Bij de maatregelen die de gemeente heeft vastgesteld in een convenant ligt de focus op de integrale aanpak van het welzijn van jongeren.
Eh? Wat?
Binnen deze integrale benadering wordt eveneens gestreefd naar een structurele verhoging van de participatiegraad van jongeren.
Als je dit leest, gebeurt er waarschijnlijk iets interessants. Je ogen gaan nog een keer terug naar het begin van de zin. Je leest hem opnieuw, misschien iets langzamer dit keer, op zoek naar de kern. Wat staat hier nou eigenlijk?
Je vertaalt de woorden een voor een naar gewonemensentaal (voor de liefhebbers van ‘correct Nederlands’: ja, dit is gewoon één woord). En dan komt de belangrijkste vraag: wat moet je als lezer met deze informatie? Het eerlijke antwoord: geen idee.
Inwoner snapt jouw dagelijks woordgebruik niet
Het mooie is dat dit soort zinnen bijna nooit met slechte bedoelingen worden geschreven. Sterker nog, er is vaak goed over nagedacht. Er zijn meerdere mensen bij betrokken geweest. Misschien is er zelfs nog een extra rondje overheen gegaan ‘voor de duidelijkheid’. En toch gebeurt het.
- Omdat er wordt geschreven zoals er wordt gepraat met collega’s.
- Omdat er wordt gedacht in beleidstaal.
- Omdat woorden als ‘integrale benadering’ heel logisch voelen als je er dagelijks mee werkt.
Maar voor de lezer begint daar juist de verwarring. Die lezer zit niet in jouw overleg. Die kent het convenant niet. Die wil eigenlijk maar één ding weten: wat betekent dit voor mij? En - minstens zo belangrijk - wat moet ik doen? Die lezer gaat daar ook geen puzzel van maken. Die haakt gewoon af, of leest door zonder het echt te begrijpen. Dat kan natuurlijk nooit je bedoeling zijn geweest. Je stuurde die brief of e-mail niet zonder reden. Je wilde iets bereiken.
Schrijven kan vaak verrassend simpel
Wat we vaak horen: “Ja, maar dit is gewoon ingewikkeld. Dit kun je echt niet anders uitleggen." Het kan inderdaad zo zijn dat de inhoud van je boodschap complex is, maar je manier van schrijven hoeft dat nooit te zijn. Zo, nog een statement!
De gemeente heeft afspraken gemaakt om jongeren te helpen. Ze kijken daarbij niet naar één ding, maar naar alles samen: hoe het met jongeren gaat op school, thuis en in hun omgeving.
Ook wil de gemeente dat jongeren vaker meedoen. Bijvoorbeeld door mee te denken, mee te praten of mee te doen aan activiteiten in de buurt.
De boodschap is hetzelfde, alleen een stuk beter te begrijpen. We zeggen nog niet dat dit het is, hè. Want wat willen we nu van de lezer? Toegankelijk schrijven vraagt echt om nadenken en het vinden van de juiste woorden, zodat je lezer niet meer hoeft te zoeken, te vertalen of te twijfelen. Die snapt met een duidelijke tekst meteen wat er wordt bedoeld en dat is uiteindelijk waar het om draait. Zoals gezegd: je schrijft die brief of e-mail niet voor niets.
Kijken door de ogen van je lezer
We zien het vaak gebeuren in onze schrijftrainingen. Iemand leest zijn eigen tekst hardop voor en halverwege ontstaat er ineens twijfel. Een kleine hapering. Precies op dat moment weten we genoeg. Want als je als schrijver al moet zoeken naar je eigen boodschap, hoe moet je lezer hem dan vinden?
Toegankelijk schrijven gaat dus niet over simpeler denken. Het gaat over beter aansluiten. Over even uit je eigen werk- en leefwereld stappen en kijken door de ogen van de lezer. En ja, dat klinkt logisch. Totdat je zelf achter je toetsenbord zit.
Daarom is het soms prettig om een kleine reality check te hebben voordat je op ‘verzenden’ klikt, of naar het fysieke postvak-uit loopt. Even langs een paar vragen die je helpen om scherp te blijven. Niet om je tekst moeilijker te maken, maar juist om hem terug te brengen naar waar het om draait: de lezer.
Daarom hebben we speciaal voor jou die bij de gemeente werkt een checklist gemaakt die je helpt bij toegankelijker schrijven. Die lijst kun je gewoon gratis downloaden in onze Schrijfshop.
Samen met je collega's aan de slag met begrijpelijk schrijven?
Eerlijk is eerlijk: met alleen een checklist ben je er natuurlijk nog niet. Het is een mooi cadeautje, maar als je echt het verschil wilt maken in toegankelijk schrijven, dan raden wij een schrijftraining aan. Niet toevallig trainen wij gemeenten (en ook andere organisaties 😉) in toegankelijk schrijven. Daarmee leer je niet alleen maar theorie, maar ga je actief en veel aan de slag met je eigen teksten. Zodat je meteen ziet hoe het simpeler, duidelijker en beter kan. In de training 'Toegankelijk schrijven voor gemeenten' leer je hoe je beleid en communicatie schrijft die inwoners wél begrijpen.
Meer weten over leren toegankelijk te schrijven?
Lees meer over de training op onze website. Je kunt ook altijd vrijblijvend met ons kennismaken! Mail naar info@schrijfdokters.nl en we plannen een online consult in. Praten we verder!
